Kleine boeren in Zuid-Afrika verkiezen eigen zaden

23 april 2012, Kaapstad

Voor kleine landbouwers in Zuid-Afrika zijn hun zaden hun trots en hun rijkdom. Vaak werden die zaden al generaties lang aan elkaar doorgegeven. Maar de overheid en commerciële fabrikanten zien hen graag overschakelen op genetisch gemodificeerde (ggo) zaden.

Het lijkt wel op een ritueel hoe Selinah Mncwango (65) haar tas opent en er verschillende kleinere zakjes uithaalt, allemaal gevuld met verschillende soorten zaden van pompoen, bonen, kafferkoren en maïs. Deze zaadjes zijn haar trots en haar rijkdom, de "pijlers van mijn familie", zegt de boerin uit een dorp in de Zuid-Afrikaanse provincie KwaZoeloe-Natal.
Mncwango is afkomstig uit een kleine boerenfamilie. De gewassen die ze vandaag oogst, zijn afkomstig van zaden die ze al decennialang van generatie op generatie heeft doorgegeven, vertelt ze. Andere zaden komen van buren-landbouwers met wie ze zaden ruilt. "Ik hoop dat de dag nooit zal aanbreken dat ik zaad moet gaan kopen in de winkel", zegt de boerin.
Haar vijf kinderen en acht kleinkinderen zijn grotendeels afhankelijk van de oogst die ze haalt uit haar kostbare zaden die ze zorgvuldig opspaart, verzorgt en ruilt met andere boeren. Want, zo weet ze, dit bespaart hen geld, is belangrijk voor de diversiteit van de gewassen en is tegelijk een veiligheidsnet in het geval van mislukte oogsten.

 

Monoculturen

Deze traditionele manier van landbouw bedrijven – waarvan onderzoekers beweren dat ze de verarming van de landbouwgrond tegengaat, minder irrigatie behoeft en zich aanpast aan de klimaatverandering – dreigt snel verloren te gaan. Dat komt doordat de regeringen eerder focussen op de promotie van commerciële monoculturen waarvan ze hopen dat ze snel voor een hoog rendement zullen zorgen en een boost van de nationale landbouw op de mondiale markten zullen betekenen.
"De sector wordt gedomineerd door commerciële zaadbedrijven en industriële landbouwproducenten", zegt Rachel Wynberg, analist van de Milieu-evaluatiecel aan de Universiteit van Kaapstad in Zuid-Afrika. Kleinschalige landbouwers worden systematisch uit het systeem gezet door diegenen die winst boven voedselveiligheid en biodiversiteit plaatsen."
In Zuid-Afrika en in andere landen van het continent worden de rechten van kleine boeren regelmatig geschonden door regeringen en commerciële firma’s die ggo- en hybride zaden – zaden die in een gecontroleerde omgeving gekruist werden – willen promoten.
Daarmee negeren ze het internationaal verdrag inzake plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw. Dat vraagt onder meer erkenning van de kennis van landbouwers en hun inspanningen op het vlak van de diversiteit van gewassen. Zuid-Afrika en verschillende andere Afrikaanse VN-lidstaten hebben dit verdrag nooit ondertekend.

 

Workshops

Kleine landbouwers zoals Mncwango zijn geschokt over de manier waarop de Zuid-Afrikaanse overheid hen aan de kant probeert te schuiven. "Het ministerie van Landbouw komt regelmatig workshops geven. Ze verdelen dan ggo- en hybride zaden en sporen ons aan om de onze weg te gooien. Ze stimuleren de boeren om pesticiden en chemische meststoffen te gebruiken. Als we onze eigen zaden laten voor wat ze zijn, verliezen we op termijn de zaadbanken en worden we afhankelijk.”
Nog volgens Mncwango beseffen boeren veel te weinig dat ggo-zaden niet opgespaard kunnen worden tot een volgend seizoen, dat ze traditionele zaden besmetten, sneller slecht worden en minder voedzaam zijn.
"De overheid blijft ons aansporen om deze zaden te gebruiken terwijl wij liever hulp zouden krijgen in de vorm van landbouwtuigen en een betere toegang tot de markten", legt ze uit.  "Maar ze luisteren gewoon niet"

 

Geen keuze

Lawrence Mkhaliphi, manager ecologische landbouw van de hulporganisatie Biowatch, werkt al jaren met kleine boeren uit de provincie KwaZoeloe-Natal en heeft nog een andere verklaring. "De chemische bedrijven geven de overheden incentives om de landbouwers te stimuleren om over te stappen op ggo-zaden. Ze willen immers dat de boeren de zaden gaan kopen, en ze niet opsparen. Dat is een grote business."
Het Zuid-Afrikaanse ministerie van Landbouw, spreekt deze beschuldigingen tegen. "Traditionele zaden door commerciële zaden vervangen is geen officieel overheidsbeleid", zegt Julian Jaftha van het ministerie. "De regering heeft geen belangen in ggo-zaden."
Het ministerie stimuleert de beide methoden, zegt Jaftha. "Ggo(-zaden) mogen nooit de enige keuze voor een landbouwer worden," voegt hij daaraan toe. "Jammer genoeg kan het inderdaad gebeuren dat op provinciaal niveau boeren geen keuze krijgen", geeft hij toe. "We zijn er ons van bewust dat er nog veel werk aan de winkel is".

Bron: www.ipsnews.be
www.afrikanieuws.nl 

Dinsdag 16 oktober free our seeds, wereld voedsel dag

Brussel, dinsdag 16 octobre 2012 afspraak voor het Sheraton om 15u aan het rogierplein

Campagne voor Zaden-soevereiniteit

Toekomst zaaien – diversiteit oogsten

Geen octrooirecht voor zaaigoedconcerns! Zaaigoed moet van ons allemaal blijven!

Bruxelles, 16 octobre 2012 / Brussels, October 16th / Brussel, Oktober 16

Rendez-vous devant le Sheraton de la place Rogier à Bruxelles. 

NL - Op deze Wereldvoedseldag klagen wij de praktijken aan van de Europese zadenlobby (European Seeds Association - ESA) waarvan op dit ogenblik de jaarlijkse algemene vergadering doorgaat in het Sheraton hotel op het Rogierplein. Deze vereniging dient de belangen van de multinationals (Monsanto, Syngenta, DuPont, Bayer, BASF,...) die alles in het werk stellen om hun controle te vergroten op het geheel van de landbouwgewassen en dit ten koste van de biodiversiteit, de volksgezondheid (de zaden verkocht door deze maatschappijen vereisen veel onkruidverdelgers en pesticiden die trouwens door diezelfde firma's worden verkocht) en de economische leefbaarheid van landbouwers. De ESA drijft vandaag nog haar maneuvers op om de actuele herziening door de Europese Unie van de wetgevingen rond de zadenhandel en het patenteren van het leven naar haar hand te zetten. Het is ongeoorloofd dat privébedrijven op die manier het algemeen belang in gevaar brengen en dit in naam van eigen winsten ! Er bestaan concrete alternatieven voor de landbouw zonder de natuur te schaden en ons te vergiftigen. De vrije toegang tot zaden is noodzakelijk voor een meer rechtvaardige en een meer duurzame landbouw. Vervoeg ons deze avond voor een eerlijke maaltijd, debatten en een film over een meer vruchtbare toekomst !

FR - En cette journée mondiale de l'alimentation, nous dénonçons les activités du lobby européen des semenciers (European Seeds Association – ESA) dont l'assemblée générale annuelle se tient actuellement dans l'hôtel Sheraton de la place Rogier. Cet organisme sert en effet les intérêts de multinationales (Monsanto, Syngenta, DuPont, Bayer, BASF...) qui font tout ce qu'e

lles peuvent pour étendre leur contrôle sur l'ensemble des plantes cultivées, et ce au détriment de la biodiversité, de la santé publique (les semences vendues par ces sociétés sont gourmandes en herbicides et pesticides vendus par ces mêmes sociétés) et de la survie économique des agriculteurs. L'ESA multiplie actuellement les manoeuvres pour influencer l'actuelle révision par l'Union Européenne des législations sur le commerce des semences et la brevetabilité du vivant. Il n'est pas acceptable que des entreprises privées mettent ainsi en danger notre avenir à tous au nom de leurs bénéfices ! Des alternatives concrètes existent pour cultiver sans détruire la nature et nous empoisonner. L’accès libre de droits aux semences est nécessaire pour une agriculture plus juste et plus durable. Rejoignez-nous ce soir pour un bon repas, des débats et un film pour un avenir plus fertile !

EN - Today is World Food Day. We are here to oppose the activities of the European seed industry's lobby group (European Seeds Association – ESA) which is holding its annual general assembly in the Sheraton hotel in Place Rogier. This group promotes the interests of multinational companies (Monsanto, Syngenta, DuPont, Bayer, BASF...) which are doing everything they can to tighten their control on all crops, without any regard for biodiversity, public health (the seeds sold by these companies need large quantities of pesticides and herbicides, sold by these same companies) or for farmers' economic survival. The ESA is now pushing hard to influence the EU's ongoing revision of seed marketing and life patenting legislation. It is unacceptable that private companies endanger our future this way in the name of their profits ! Real alternatives do exist. Crops can be grown without destroying nature and poisoning ourselves. Unrestricted access to seeds is needed for a more just and sustainable agriculture. Join us tonight for a good dinner, lively debates and a film screening for a more fertile future!


Programme détaillé de la soirée:

18.30 Repas et stands:123, 123 rue Royale

Table d'hôte à prix libre, vente de bière "La Faucheuse" en solidarité avec le Fields Liberation Movement.

Toutes les associations participantes qui le désirent peuvent occuper une table ou l'autre pour exposer/distribuer du matériel.

19.20 Concert de "Chômeuse Go On" : concert en solo guitare, accordéon, chanson française avec un fil rouge autour du travail (et du non-travail) aujourd'hui.

19.45 projection de la capsule vidéo “Semences” de Quinoa

20.00 Conférence-débat autour de l'actualité des semences, avec des représentants de Kokopelli, FUGEA, Semailles, Corporate Europe Observatory, Le Début des Haricots...

Introduite par la capsule vidéo "Semences paysannes, semences d’autonomie" de l'asbl Quinoa.


21.30 clôture de la conférence avec la projection d'une interview de Pierre Rabhi

21.45 Deuxième set musical de “Chômeuse go on” et soirée ouverte!

http://www.versvoko.nl

VN waarschuwen voor voedselcrisis, wat kunnen wij hier aan doen?

Vandaag delen we een rapport waarin gesteld word dat onze voedselvoorraden in 2013 mogelijk onvoldoende zouden kunnen zijn om de bevolking te voeden. Graag nodigen we jullie uit na te denken over wat wij hieraan kunnen doen. Als we minder vlees eten, en de industrie het aantal dieren bestemd voor menselijke consumptie bijvoorbeeld zou halveren, wat voor effect zou dit hebben op dit verhaal?
Heb jij een mening of een suggestie? Wat doe jij of wat kan jij doen om er voor te zorgen dat we minder voedsel verbruiken dan we op dit moment doen?

VN waarschuwen: "Globale voedselcrisis in 2013"

14/10/12, 11u57  − Bron: The Guardian

© ap. De Verenigde Staten beleefden dit jaar de zwaarste hittegolf van de voorbije 50 jaar.

De graanreserves in de wereld zijn zo laag dat extreme weersomstandigheden in de Verenigde Staten of andere voedselexporterende landen volgend jaar zouden leiden tot een hongercrisis op wereldschaal, zo waarschuwen de Verenigde Naties.

Door dit jaar mislukte oogsten in de VS, Oekraïne en andere landen zijn de graanreserves geslonken tot hun laagste niveau sinds 1974. De Verenigde Staten, die dit jaar hittegolven en droogte kenden, hebben nu een historisch lage reserve aan maïs van 6,5 procent van wat het volgend jaar verwacht te consumeren.

Meer consumeren dan produceren
"We produceren minder dan we consumeren. Daardoor raken voorraden uitgeput. De aanvoer is enorm klein en over de hele wereld zijn de reserves bijzonder klein. Daardoor is er geen ruimte voor onverwachte omstandigheden volgend jaar", stelt Abdolreza Abbasian, economist bij de Voedsel- en Landbouworganisatie (FAO) van de Verenigde Naties.

Doordat de voedselconsumptie in zes van de afgelopen elf jaar groter was dan de productie, hebben landen hun reserve zien slinken van gemiddeld 107 dagen tien jaar geleden tot gemiddeld 74 dagen recent.

Rellen
De prijzen van belangrijke gewassen als graan en maïs komen al in de buurt van het niveau waardoor in 2008 rellen uitbraken in 25 landen. Volgens nieuwe cijfers van de FAO zijn wereldwijd 870 miljoen mensen ondervoed en grijpt de voedselcrisis om zich heen in de Midden-Oosten en Afrika. De productie van graan zal dit jaar 5,2 procent kleiner zijn dan vorig jaar en ook de oogsten van de meeste andere gewassen, rijst uitgezonderd, dalen.

Klimaat onbetrouwbaar
Een van 's werelds belangrijkste milieu-experts en voorzitter van het Amerikaanse onderzoekscentrum Earth Lester Brown waarschuwt dat het wereldwijde voedselsysteem elk moment kan instorten, wat voor nog eens honderden miljoenen mensen ondervoeding zou betekenen en tot rellen zou leiden. Het klimaat is immers niet meer betrouwbaar en de vraag naar voedsel neemt zo snel toe dat een instorting onafwendbaar. Tenzij dringend wordt ingegrepen.

"Voedseltekorten hebben in het verleden al beschavingen ondermijnd. We zijn op dat pad. Elk land tracht zich veilig te stellen. De wereld leeft van jaar tot jaar", schrijft Brown in een nieuw boek.

Volgens Brown stort de voedselbevoorrading in door toedoen van speculanten die de hand leggen op miljoenen vierkante kilometers goedkope landbouwgrond, de verdubbeling van de internationale voedselprijzen op tien jaar tijd en de dramatische inkrimping van voedselreserves.

Dit jaar zal de wereld voor de zesde keer in elf jaar tijd meer consumeren dan we produceren, grotendeels door extreem weer in de VS en andere belangrijke voedselexporterende landen. Vorige week verklaarde Oxfam dat de prijs van sleutelgewassen zoals graan en rijst in de komende twintig jaar kan verdubbelen, wat rampzalig zou zijn voor de miljoenen mensen die een groot deel van hun inkomen aan voedsel besteden.

Van overvloed naar schaarste
"We treden een tijdperk binnen van stijgende voedselprijzen en toenemende honger. Voedselvoorraden raken uitgeput en grond wordt het meestgezochte goed. We schuiven op van een tijdperk van overvloed naar een tijdperk van schaarste. De geopolitiek van het voedsel overschaduwt snel die van de olie", stelt Brown.

"De situatie is niet tijdelijk. We snijden een nieuw hoofdstuk aan. We zullen op steeds meer plaatsen voedselrellen zien. Gewapende conflicten vormen niet langer de grootste bedreiging voor onze toekomst, maar wel de klimaatverandering, de bevolkingsgroei, watertekorten en  de stijgende voedselprijzen".
bron: http://www.demorgen.be
__________________________________________________________________

UN warns of rising food costs after year's extreme weather

John Vidal, Rebecca Smithers and Shiv Malik

• The Guardian, Wednesday 10 October 2012 19.34 BSTPhoto: Ivan Sekretarev/AP

Barley is checked in a field south of Moscow. This summer, Russia banned grain exports after a severe drought reduced harvest estimates. Photo: Ivan Sekretarev/AP

The UN has warned of increasing meat and dairy prices in the wake of extreme weather in the United States and across large parts of Europe and other centres of global food production.

According to the Food and Agriculture Organisation (FAO) in Rome, global wheat production is expected to fall 5.2% in 2012 and yields from many other crops grown to feed animals could be 10% down on last year.

"Populations are growing but production is not keeping up with consumption. Prices for wheat have already risen 25% in 2012, maize 13% and dairy prices rose 7% just last month. Food reserves, [held to provide a buffer against rising prices] are at a critical low level

"It means that food supplies are tight across the board and there is very little room for unexpected events," said Abdolreza Abbassian, a senior economist with the FAO.

"The decrease in cereal production this year will result in a significant reduction in world reserves by the close of seasons in 2013, even with world demand sliding as a result of high prices," he said.

The warning of further food prices came as some British supermarkets said they were struggling to keep shelves stocked with fresh produce and the National Farmers Union (NFU) reported that UK wheat yields have been the lowest since the late 1980s as a result of abnormal rain fall.

The NFU president, Peter Kendall, said: "There are many farmers who are down 25% to 30% on the wheat crop. In some cases you looked from the outside and you thought, this crop will do over four tonnes to the acre – and it's been struggling to do three and some cases two tonnes to the acre."

"It's been soul-destroying for the farmers growing the crops," he said.

Kendall added that the increase in the global price of wheat over the past year was also putting pressures on pig and poultry farmers, who rely on grain to feed their livestock.

Confirmation of one of the worst global harvests in years will come on Thursday, when the US government is expected to announce that drought and heat damage to crops this year has reduced its wheat, maize and soy harvests by more than 10%.

Because the US is by far the world's biggest grower and exporter of grains, this is expected to have repercussions around the world.

Farmers are still harvesting their crops but the maize harvest is expected to be the lowest in nine years.

Nearly 40% of all US maize is now used in biofuels, further restricting exports and raising prices.

British supermarkets said they had not ruled out the prospect of price rises of staple foods, but they pledged to offer "competitive pricing" of essential food items in their value and economy ranges.

A spokeswoman for Waitrose said: "There's no doubt that this has been an exceptionally tough growing season for our farmers, who have been coping with very bad weather and rising costs for critical inputs such as fuel. We are working closely with all our growers to help them manage their costs and get as much of their crop on our shelves as possible through initiatives such as selling cosmetically imperfect but good-quality fruit and veg – something we have always done."

Sainsbury's said in a statement: "We continue to work with British farmers and growers to get the most out of the crop. We've taken the decision to radically change our approach to buying British fruit and vegetables as a result of this year's unseasonal weather."

The run of unpredictable weather this season has left farmers and growers with bumper crops of "ugly"-looking fruit and vegetables, with reported increases in blemishes and scarring, as well as shortages because of later crops. This week, Sainsbury's launched a trial of its Basics range of potatoes, which have visible cracks and blemishes, in more than 35 stores in the Midlands. Last month, the supermarket said it was relaxing its rules on the cosmetic appearance of fresh produce.

New research by the consumer group Which? found that the average cost of a shopping bill is now £76.83 a week – an increase of £5.66 in a year. Richard Lloyd, the group's executive director, said: "The rising price of food is one of consumers' top financial worries and is changing the way we shop. Recent Which? research found more of us are shopping at discount supermarkets and four in 10 people told us they planned to cut back on their food shopping. We want retailers to be clearer about food pricing and offer responsible price promotions that give the consumer the best possible value for money."

New figures from the charity FareShare – which fights hunger and food waste in the UK – shows that lower-income families have cut their consumption of fruit and vegetables by nearly a third in the wake of the recession and rising food prices, to just over half of the five-a-day portions recommended for a healthy diet.

source: http://www.guardian.co.uk/environment

Massaslachting van dieren bezig wereldwijd door mislukte oogsten (en dat gaat u veel geld kosten)

Mick Van Loon 19/09/12 - 08u59

Veetelers wereldwijd zijn momenteel bezig met wat de grootste slachtpartij uit onze geschiedenis moet zijn: miljoenen varkens en runderen worden voortijdig afgemaakt omdat hun voeder te duur is geworden. Dat voeder is zo duur geworden door mislukte oogsten, ondermeer in de VS, waar ze deze zomer opnieuw af te rekenen kregen met recordhittes en -droogtes. En alsof dat nog niet genoeg was: door aanhoudend slecht weer in de viswateren voor de Zuid-Amerikaanse westkust is ook de vangst van ansjovis en andere 'industriële' vis drastisch lager. Die vis staat in voor 20 % van de totale vangst en wordt vooral gebruikt om in voer voor beesten te draaien (en ook steeds meer om organische meststoffen te maken). Ook dat gaat de prijs van voedsel doen toenemen.

Het zijn overigens bankiers die aan de alarmbel trekken, want ze hebben schrik dat de te verwachten stijgingen van de voedselprijzen de inflatie gaan doen escaleren. Bij Rabobank gaan ze uit van een mogelijke stijging van voedselprijzen voor de consument van 14 procent. In eerste instantie zal de markt overspoeld worden met al dat geslacht vlees - en het liquideren van de veestapel aan hoog tempo zal naar verwachting doorgaan tot een stuk in het eerste semester van 2013. Maar, het gevolg is dat er daarna een enorme schaarste zal ontstaan. In de VS is door afslachten van dieren die niet meer kunnen gevoed worden de veestapel nu al op het niveau van 1973 teruggedraaid.

Eerst de varkens
Varkens worden momenteel het eerst en het meest geofferd, omdat het in vergelijking met runderen niet zo lang duurt om varkens voor consumptie te kweken: zes maanden tegenover anderhalf jaar. Varkensvlees zal daardoor de volgende maanden supergoedkoop zijn, maar bij Rabobank gaan ze uit van een prijsstijging van 31 procent voor varkensvlees dat geleverd wordt in juli 2013. (Nicholas Higgins, commodities analist, verwoordt het zo in zijn rapport: "There will be an initial glut in meat availability as people slaughter their animals to reduce their feed bills. But by next year herds will be so reduced that there won't be enough animals to meet expected demand and prices will soar.")

Melk en zuivel
De prijs van veevoeder is zo aan het stijgen door de mislukte oogsten dat zelfs melkkoeien er in verschillende landen aan moeten. Wat dan weer zal leiden tot een hogere prijs voor melk- en zuivelproducten. Vlees en zuivelproducten maken 52 procent uit van wat een gezin uitgeeft aan voedsel wereldwijd, en in onze contreien is dat zelfs meer. De index van de United Nations Food and Agriculture Organisation (FAO), waarin de prijzen van 55 voedselproducten zitten, staat nu op 213. De verwachting is dat dat volgende zomer ten minste 243 zal zijn. Dat zou meteen een toename met 175 procent zijn in ongeveer tien jaar.

Goed nieuws?
Het goede nieuws, als er al van goed nieuws kan worden gesproken, is dat het vooral de rijkere landen zijn die erdoor getroffen worden. Vlees is niet meteen een vast menu-item in landen waar honger wordt geleden, en voorlopig zit het goed met de prijzen van graan en rijst, de twee items die in 2007-2008 zo duur werden dat er voedselrellen ontstonden en zo ook het klimaat schiep voor revoluties in de Arabische wereld. Maar er zijn twee gevaren, en afgaande op het verleden, kunnen we er maar best van uitgaan dat die werkelijkheid worden. Hamsteren is zelfs al begonnen. Indonesië is volop bezig om maïs op te slaan. Zuid-Korea denkt aan een exportverbod voor rijst. En Iran is blijkbaar massaal graan aan het inkopen. Hamsteren leidt tot speculatie en hogere prijzen. Bovendien valt te verwachten dat de hogere vleesprijzen de andere voedselprijzen gaan meesleuren.

"Exploit soaring prices"
Er is immers één groep mensen die zich in de handen aan het wrijven is: food en commodity-traders, de jongens die op de beurs spelen met eten. Chris Mahoney, de food-CEO van Glencore, liet zich onlangs ontvallen dat "the US drought will be good for the commodities trader because it will lead to opportunities to exploit soaring prices". Over het uitbuiten (zijn woorden!) van miserie gesproken...

Maar het grootste venijn van deze nakende voedselcrisis zit misschien wel in de staart. Verschillende analisten houden er rekening mee dat warenhuizen en supermarkten bijzonder weigerachtig zullen staan tegen het verhogen van hun prijzen, gezien het huidige klimaat van mes-op-de-keel concurrentie om de door de recessie behoedzamere klanten niet te verliezen. Hun leveranciers, de verwerkende voedselindustrie, tot aan de landbouwers en veetelers toe zullen dat voelen en maatregelen treffen. Lees: de voedselindustrie zal massaal herstructureren (lees: ontslaan), en nog meer boeren zullen de handdoek in de ring gooien.

Ansjovis, de kleine verleider
Maar hoe zit dat nu met die ansjovis? Vorige week sprak Mark Livingston, de investment director van Fidelity Worldwide Investment, zijn bezorgdheid daar over uit. Livingston staat aan het hoofd van een organisatie die voor meer dan 160 miljard aan pensioenfondsen beheert. Drie jaar geleden, op zoek naar nieuwe, goed renderende investeringen om de ineengestorte fondsen nieuw leven in te blazen, vond Fidelity die in Peru. Het investeerde zwaar in Copeinca, een Noors bedrijf dat een vloot van 30 ansjovisboten en vijf verwerkingsfabrieken heeft in het Zuid-Amerikaanse land.

Een eerste gevolg van een mislukt ansjovisseizoen is dus dat een pak mensen hun pensioenfonds gaan zien zakken. Maar feit is dat we het allemaal in onze portemonnee gaan voelen. We denken veelal romantisch over visvangst en relateren die ook aan wat we op ons bord zien verschijnen. Maar 18 miljoen ton gevangen vis, een vijfde van het wereldwijde totaal, wordt gebruikt om ons ander voedsel te maken. Die vis wordt vermalen in veevoeder en voeder voor de viskweek, in meststoffen, en er wordt olie van gemaakt.

Het probleem is dat die 20 procent gevangen wordt door een beperkt aantal gigantische schepen, en dat wanneer die een paar weken of zelfs maanden niet naar behoren kunnen vissen - door bijvoorbeeld veel stormen zoals deze zomer in de zuidelijke Stille Oceaan, dat meteen een ferme deuk in de voorraad veroorzaakt. Wat dus de jongste maanden ook effectief is gebeurd.

De prijs van fish meal, veevoeder op basis van vis, is de jongste maanden al gestegen van 1.300 naar 1.700 dollar per ton. Het gaat alleen maar erger worden omdat niet alleen het aanbod schaarser is geworden (en door overbevissing gaat dat systematisch zo zijn), maar ook de vraag blijft stijgen. Niet zozeer vanuit de veeteelt, die zoals gezegd massaal aan het slachten is gegaan, maar door de explosieve groei van de vis- en garnalenkweek.

De Peruviaanse overheid staat ook zwaar onder druk om die schaarste nog wat aan te scherpen door quotas te verstrengen, uit noodzaak, want aan het tempo dat er gevist werd zouden de visbestanden in amper vijf jaar compleet uitgeput zijn voor de kust van het land. Maar, ook dat zal de prijs nog opdrijven.

Omega 3
En ander mooi voorbeeld van hoe het snel kan verkeren: de consumptie van op visolie gebaseerde Omega 3-pillen steeg gemiddeld met tientallen procenten per jaar. Maar die pillen zijn niet goedkoop en worden blijkbaar ook als een luxe-product gezien, want sinds de crisis is er nauwelijk nog een stijging.

De opwarming van ons klimaat en de daarmee gepaard gaande grilligere weerpatronen in de Stille Oceaan hebben ook de kosten voor de industriële visserij verhoogd: "The strange weather patterns have made the sea more turbulent and less people are willing to go out into the sea - which increases the cost of fishing", aldus Gorjan Nikolik die bij Rabobank 'associate director of animal protein' is.

Zalm, het goedkope alternatief?
Wat de volgende maanden wel aan dumpingprijzen in uw supermarkt zal opduiken is zalm. Tenminste tot ook hier de stijgende prijs van het voer roet in het eten gooit. En dat heeft ook te maken met het wijzigende klimaat. Er worden niet meteen meer zalmen gekweekt, maar ze zijn wel dikker. De reden: ze eten meer omdat het water van het noordelijk deel van de Atlantische Oceaan warmer is. In volume is gekweekte zalm met 30 procent gestegen de jongste jaren. In prijs is hij 40 procent gedaald. Gecrasht zeg maar. Vorig jaar was zalm nog 38 Noorse kroon per kilo, nu nog 25.

Er is zoveel gekweekte zalm ondertussen, en hij is zo goedkoop geworden, dat er nieuwe markten moeten worden aangeboord (China, + 34 % dit jaar) of dat er zelfs specifiek gedumpt wordt in landen die keihard door de recessie zijn getroffen. Spanje en Griekenland bijvoorbeeld. 

http://www.hln.be/